Texniki dəstək
Saytın təhlükəsizliyi və ehtiyat nüsxə: biznes sahibi üçün minimum
Saytın sındırılması və məlumat itkisi riskini azaltmaq üçün biznes sahibinin bilməli olduğu əsas qaydalar: yeniləmələr, girişlər, HTTPS, ehtiyat nüsxə və bərpa testi.
- Author
- Mirzayev Tech redaksiyası
- Dərc olunub:
- Reading time
- 6 dəq oxu
Kiçik biznes sahibləri çox vaxt düşünür ki, “bizim sayt kimə lazımdır ki, sındırsın?” Amma hücumların böyük hissəsi avtomatlaşdırılıb: botlar internetdəki minlərlə saytı köhnə plagin və zəif parol axtararaq yoxlayır. Hədəf siz deyilsiniz — hədəf zəiflikdir. Yaxşı xəbər budur ki, riskin böyük hissəsini sadə qaydalarla azaltmaq olar.
1. Yeniləmələri gecikdirməyin
Sistem, tema və plagin yeniləmələri çox vaxt məlum təhlükəsizlik boşluqlarını bağlayır. Yeniləmə aylarla edilməyəndə sayt açıq qapı kimi qalır. İstifadə olunmayan plaginləri isə tamamilə silin.
2. Girişləri qoruyun
- Hər istifadəçi üçün ayrıca hesab — ortaq “admin” parolu yox.
- Uzun, unikal parollar və parol meneceri.
- Mümkün olan yerdə iki faktorlu autentifikasiya.
- İşdən çıxan əməkdaşın girişini dərhal bağlayın.
3. Parol və açarları açıq saxlamayın
Verilənlər bazası parolları, API açarları və hostinq girişləri heç vaxt sayt qovluğunda adi mətn faylı kimi, kodun içində və ya mesajlaşma çatlarında saxlanmamalıdır. Belə faylın təsadüfən serverə yüklənməsi bütün sistemi açıq qoya bilər. Açar sızıbsa, onu silmək kifayət deyil — provayderin panelində dərhal yeniləyin.
4. HTTPS və təhlükəsizlik başlıqları
Bütün sayt HTTPS ilə açılmalı, HTTP ünvanlar avtomatik HTTPS-ə yönləndirilməlidir. Bundan əlavə, server səviyyəsində təhlükəsizlik başlıqları (Content-Security-Policy, X-Content-Type-Options və s.) brauzerə saytı daha təhlükəsiz göstərməyi öyrədir.
5. Ehtiyat nüsxə — yalnız bərpa olunursa, mövcuddur
Ehtiyat nüsxə qaydası sadədir: avtomatik, mütəmadi və saytdan ayrı yerdə saxlanılan. Ən vacibi isə: nüsxədən bərpa vaxtaşırı test edilməlidir. Heç vaxt yoxlanmamış ehtiyat nüsxə ən lazımlı anda işləməyə bilər.
6. Monitorinq: problemi müştəridən əvvəl bilin
İşləmə monitorinqi saytın açılıb-açılmadığını dəqiqələr intervalı ilə yoxlayır və dayanma zamanı bildiriş göndərir. SSL sertifikatının bitmə tarixi də izlənməlidir — vaxtı keçmiş sertifikat ziyarətçiyə qorxuducu xəbərdarlıq göstərir.
Bu işlərin hamısını müntəzəm etmək vaxt tələb edir. Ona görə texniki dəstək planlarımız məhz bu siyahı üzərində qurulub.